En llatí tenim adjectius formats amb les declinacions primera i segona i un altre grup formats només amb la tercera declinació.
Comencem pel primer grup:
Adjectius 2-1-2
Fan el masculí i neutre per la segona i el femení per la primera. Tenim tres models possibles, dels quals posam un exemple:
Exemples:
Masculí singular | Femení singular | Neutre singular | Masculí plural | Femení plural | Neutre plural |
| bonus | bona | bonum | boni | bonae | bona |
bone | bona | bonum | boni | bonae | bona |
bonum | bonam | bonum | bonos | bonas | bona |
| boni | bonae | boni | bonorum | bonarum | bonorum |
| bono | bonae | bono | bonis | bonis | bonis |
| bono | bona | bono | bonis | bonis | bonis |
| Masculí singular | Femení singular | Neutre singular | Masculí plural | Femení plural | Neutre plural |
| tener | tenera | tenerum | teneri | tenerae | tenera |
| tener | tenera | tenerum | teneri | tenerae | tenera |
| tenerum | teneram | tenerum | teneros | teneras | tenera |
| teneri | tenerae | teneri | tenerorum | tenerarum | tenerorum |
| tenero | tenerae | tenero | teneris | teneris | teneris |
| tenero | tenera | tenero | teneris | teneris | teneris |
| Masculí singular | Femení singular | Neutre singular | Masculí plural | Femení plural | Neutre plural |
| sacer | sacra | sacrum | sacri | sacrae | sacra |
| sacer | sacra | sacrum | sacri | sacrae | sacra |
| sacrum | sacram | sacrum | sacros | sacras | sacra |
| sacri | sacrae | sacri | sacrorum | sacrarum | sacrorum |
| sacro | sacrae | sacro | sacris | sacris | sacris |
| sacro | sacra | sacro | sacris | sacris | sacris |
Adjectius de la 3a declinació
Tots els adjectius de la 3a declinació son temes en I excepte dos, que són VETVS, VETERIS i PAVPER, PAVPERIS.
Els adjectius sobre la tercera declinació poden ser de 3 tipus:
-adjectius de 3 terminacions -ER, -RIS, -RE (m. f, n).
-adjectius de 2 terminacions -IS, -E (mf i n).
-adjectius d'1 terminació (tenen el nominatiu variable i el genitiu singular, acabat sempre en IS)
Els adjectius de 3 terminacions donen el nominatiu singular del masculi, femeni i neutre amb aquest ordre.
Els adjectius de 2 terminacions donen el nominatiu singular del masculi i femeni (son la mateixa terminacio), i la de el neutre.
El genitiu equival al femení.
Exemples:
Adjectiu de 3 terminacions: ACER, ACRIS, ACRE
| CAS | Masculí singular | Femení singular | Neutre Singular | Masculí/ Femení plural | Neutre plural | |||
| Nom. | acer | acris | acre | acres | acria | |||
| Voc. | acer | acris | acre | acres | acria | |||
| Acu. | acrem | acrem | acre | acres | acria | |||
| Gen. | acris | acris | acris | acrium | acrium | |||
| Dat. | acri | acri | acri | acribus | acribus | |||
| Abl. | acri | acri | acri | acribus | acribus |
Exemple de 2 terminacions:
Omnis,Omne
| | Sg M/F | Sg Neutre | Pl M/F | Neutre Pl |
| N | omnis | omne | omnes | omnia |
| V | omnis | omne | omnes | omnia |
| Ac | omnem | omne | omnes | omnia |
| G | omnis | omnis | omnium | omnium |
| D | omni | omni | omnibus | omnibus |
| Ab | omni | omni | omnibus | omnibus |
Exemple d'una sola terminació: CAPAX, CAPACIS
| | Sg M/F | Sg Neutre | Pl M/F | Neutre Pl |
| N | capax | capax | capaces | capacia |
| V | capax | capax | capaces | capacia |
| Ac | capacem | capax | capaces | capacia |
| G | capacis | capacis | capacium | capacium |
| D | capaci | capaci | capacibus | capacibus |
| Ab | capaci | capaci | capacibus | capacibus |
Cap comentari:
Publica un comentari a l'entrada